Met het toenemend aantal senioren en de afnemende middelen groeit de vraag naar alternatieven voor de reguliere ouderenzorg. In Nederland zijn meerdere initiatieven die inspelen op deze veranderende zorgvraag. Een voorbeeld van een andere aanpak is de woongemeenschap de Stadsveteraan 020 in Amsterdam. De Woon Advies Commissie Ede (WAC-Ede) ging langs voor informatie en inspiratie.   

Community

Bewoonster van het eerste uur, Gerda, ontvangt de leden van de WAC-Ede in De Tuinkamer op de begane grond van de Stadsveteraan 020. ‘De Tuinkamer, vertelt Gerda, ‘is één van de gemeenschappelijke ruimten. Het is een ontmoetingsplek voor alle bewoners.’  De ruime Tuinkamer grenst aan het terras van de binnentuin. Op de leestafel liggen kranten, in een kast staan gezelschapsspelletjes, er is een keuken, een paar zitjes en aan de muur hangt een enorm televisiescherm. ‘We organiseren ook filmavonden,’ licht Gerda toe.

De woningen in de Stadsveteraan 020 zijn bestemd voor 55 plussers die recht hebben op een sociale huurwoning en ingeschreven staan bij WoningNet. In het complex wordt gestreefd naar de volgende leeftijdsopbouw: 55-65 jaar 30%, 65-75 jaar 45% en boven 75: 25%. Deze variatie in leeftijd is volgens Gerda nodig om ervoor te zorgen dat er niet ineens heel veel 75-plussers en te weinig jonge bewoners zijn. Dit kan het uitgangspunt; elkaar helpen, in de weg zitten. Het zijn ‘gewone’ huurwoningen, zonder zorg. Wel is de badkamer ruim genoeg om zorg te kunnen verlenen. En de deuren zijn extra breed. Op dit moment zijn er nog geen afspraken met een thuiszorgorganisatie. Gerda sluit niet uit dat dit in de toekomst wel gebeurt.

Voor Gerda telt vooral de motivatie van de toekomstige bewoner mee. ‘Wij willen mensen die kiezen voor het wonen in een community,’  zegt ze. Omdat er meerdere gedeelde ruimten zijn in De Stadsveteraan 020 wordt er verwacht dat je je ook inzet voor de gemeenschap.

Appartementen en Friends-woningen

Monique Woltering, sr. projectcoördinator van Woonzorg Nederland, de verhuurder van de Stadsveteraan is inmiddels ook aangeschoven. Woonzorg Nederland was voor De Stadsveteraan 020 de ideale partij om dit avontuur aan te gaan. Woonzorg Nederland streeft onder andere naar kwalitatief goed wonen voor senioren. En zet zich in voor eigentijdse leefgemeenschappen. Joshua is de woonconsulent. Ze is vier dagen per week in het gebouw aanwezig, kent alle bewoners en bemiddelt tussen hen mocht dit nodig zijn. Ze verzorgt ook kleine reparaties en is het aanspreekpunt van Woonzorg Nederland.

Monique: ‘Woonzorg verhuurt hier 96 zelfstandige appartementen en ook nog 24 zogenaamde ‘Friends-woningen.’  De appartementen zijn ruim 40 vierkante meter en hebben een woonkamer met keuken, een slaapkamer, een bergruimte waar een wasmachine geplaatst kan worden en een ruime badkamer. Daarnaast maken de bewoners gebruik van de gemeenschappelijke ruimten in het complex.

In de Friendswoningen deel je de woonkamer met keuken. Je beschikt wel over een eigen badkamer en ruime zit- slaapkamer van ongeveer 24 vierkante meter met keukenblokje. De gezamenlijk woonkamer is in de tweepersoonsvariant een kleine 24 vierkante meter groot en voor de driepersoonsversie deel je een woonkamer van gemiddeld 56 vierkante meter. Je hebt in beide typen een eigen voordeur en elke woning heeft een uniek huisnummer. Een van de voordelen van deze constructie, stelt Monique, is dat je op deze manier samenwoont – of eigenlijk samen deelt – en toch je financiële onafhankelijkheid houdt.

Vooralsnog is het experiment met de Friendswoningen geen daverend succes. Na anderhalf jaar is er nog veel leegstand en is deze woonvorm niet zo aantrekkelijk als verwacht. Woonzorg Nederland is niet van plan om dit concept in een volgend complex weer uit te rollen.

Samen delen

Hoewel in alle woningen ruimte is om een wasmachine te plaatsen heeft de begane grond ook een wasruimte. In deze Wasbar staan twee Miele wasmachines en twee drogers die door alle bewoners tegen een kleine vergoeding gebruikt kunnen worden. Het onderhoud en de ‘verhuur’ ligt bij Miele zelf. Achterin is nog een extra ruimte voor klusjes en ligt gereedschap voor gezamenlijk gebruik. In gezamenlijk overleg is besloten om geen gemeenschappelijke ruimtes op te offeren aan sport, er is voldoende aanbod in de buurt. Wel staat er in De Wasbar een aantal fitnessapparaten die zijn gedoneerd door bewoners.

Openbaar vervoer in de Stadsveteraan 020 is geen probleem. Op loopafstand is een metrohalte en het Amstelstation is dichtbij. Voor bewoners bestaat ook de mogelijkheid om gebruik te maken van een deelauto, of -fiets.

Op het moment van het WAC-bezoek is het atelier, in gebruik. Deze grote hoge ruimte met grote ramen op het noorden is een uitgelezen plek voor de schone kunsten.  Van schilderen tot textielprojecten en alles daar tussenin. In de culturele ruimte is een klein podium, voor muzikale- of toneeluitvoeringen. De culturele ruimte heeft een grote scheidingswand en het achterste deel wordt vaak gebruikt voor bijvoorbeeld yoga- of Pilatus-lessen.

De rondleiding eindigt in de kookstudio die bestierd wordt door bewoner Liesbeth. Ze vertelt enthousiast over ‘haar’ kookstudio. ‘Ze hebben hier laatst sambal gemaakt. Of koken hier gezamenlijk, we hebben ook een kookclub.’ Gerda vult aan: ‘je kunt het ook reserveren als je je verjaardag wilt vieren met je familie en vrienden.’ Zoals in alle collectieve ruimten ligt ook hier een rooster waarop je kunt aangeven dat je de ruimte wilt reserveren of wilt intekenen voor een bepaalde activiteit.

Activiteiten die meestal weer ontstaan door initiatieven van de bewoners, zo werkt dat in de Stadsveteraan 020. Gerda: ‘Als je hier wilt wonen gaat het er niet alleen om wat je komt halen. Het is ook belangrijk wat je komt brengen.’  

Met heel veel dank aan Monique Woltering (Woonzorg Nederland), Joshua  (woonconsulent namens Woonzorg Nederland). En natuurlijk bewoners Gerda en Liesbeth,